วิชาการ

วิชาการด้านสิ่งแวดล้อม

สิทธิชุมชน กรณีการก่อสร้างโรงงานกำจัดขยะ ตำบล ห้วยแห้ง อำเภอ แก่งคอย จังหวัด สระบุรี

•ผู้ร้อง   นางนิตยา ปัตตะแวว

•ผู้ถูกร้อง   บริษัท เบตเตอร์ เวิลด์ กรีน จำกัด (มหาชน)

•ผู้ร้องได้ร้องเรียนต่อคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ตามคำร้องที่ ๕๗๒/๒๕๔๗ ลงวันที่ ๒๖ ตุลาคม ๒๕๔๗ ว่า โรงงานกำจัดขยะของบริษัท เบตเตอร์ เวิลด์ กรีน จำกัด (มหาชน) ก่อให้เกิดมลพิษต่อชุมชน 

ความเป็นมา

•บริษัท เบตเตอร์ เวิลด์ กรีน จำกัด (มหาชน) ซึ่งประกอบกิจการรับกำจัดขยะ อุตสาหกรรมในพื้นที่หมู่ที่ ๘ ตำบลห้วยแห้ง อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี การประกอบกิจการทำให้เกิดน้ำเน่าเสีย สกปรก ส่งกลิ่นเหม็น ส่งผลให้ต้นข้าวในนาตาย ปลาในแหล่งน้ำตาย และน้ำเสียไหลซึมเข้าในบ่อบาดาลของชาวบ้าน ทำให้ใช้น้ำบริโภคไม่ได้ ชาวบ้านเคยร้องเรียนไปยังหลายหน่วยงาน แต่ยังไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้

             การตรวจสอบ

•คณะอนุกรรมการสิทธิในทรัพยากรน้ำชายฝั่ง แร่ และสิ่งแวดล้อม ได้ให้ผู้ร้อง ชี้แจงด้วยวาจา ให้บริษัท เบตเตอร์ เวิลด์ กรีน จำกัด (มหาชน) สำนักงานนโยบายและแผนรายงานผลการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน โดย คณะอนุกรรมการสิทธิในทรัพยากรน้ำ ชายฝั่ง แร่ และสิ่งแวดล้อม รายงานผลการตรวจสอบ ที่ / ๒๕๕๑ เรื่อง สิทธิชุมชน กรณีการก่อสร้างโรงงานกำจัดขยะ ตำบลห้วยแห้ง อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี ผู้ร้อง นางนิตยา ปัตตะแวว ผู้ถูกร้อง บริษัท เบตเตอร์ เวิลด์ กรีน จำกัด (มหาชน) 

               คำชี้แจงของผู้ร้อง

•บริษัท เบตเตอร์ เวิล์ด กรนี จำกัด (มหาชน) ดำเนินการรับกำจัดขยะอุตสาหกรรม โดยขออนุญาตดำเนินกิจการและได้รับอนุญาตตั้งแต่ ปี พ.ศ. ๒๕๔๐ โดยก่อนหน้านั้นมีการลักลอบดำเนินการมาก่อน ในการขอตั้งโรงงานครั้งแรกอยู่ที่หมู่ที่๕ ตำบลท่ามะปราง อำเภอ แก่งคอย จังหวัดสระบุรี หลังจากได้รับอนุญาติและการดำเนินการมาประมาณ ๒ ปี เริ่มมี ผลกระทบเกิดขึ้นกล่าวคือ ข้าวในนาของชาวบ้านตายบางส่วน ต่อมานาข้าวเสียหายและน้ำเสียซึมลึกลงไปในบ่อบาดาล และไหลลงสู่ลำห้วยที่ ชาวบ้านใชน้ำอุปโภคบริโภค ทำให้เกิดความเสียหาย ไม่สามารถอุปโภค - บริโภคได้ 

               ข้อพิจารณา ของผู้ร้อง

•1.  จากสภาพขยะและผลกระทบ ขยะที่นำมาทิ้งอาจเป็นสารเคมีที่มีพิษ

•2.  การจัดทำสถานที่ทิ้งขยะ ตามข้อ ๑ อำเภอแก่งคอย คงทราบเรื่องดีอยู่แล้ว  มิใช่เป็นการลักลอบทิ้งเป็นครั้งคราว อำเภอเมือง คงไม่มีอำนาจจะเข้าไปจัดการใดๆ กับแหล่งทิ้งขยะดังกล่าวได้

•3.  ความเดือดร้อนที่เกิดขึ้นที่พบเป็นเพียงครั้งแรก และเป็นระยะเริ่มต้นในการทิ้งขยะ ณ แหล่งดังกล่าว ในระยะเวลาข้างหน้าผลกระทบจะต้องรุนแรงมากกว่านี้ ถ้าไม่มีการแก้ไขตั้งแต่บัดนี้ไป ราษฎรจะต้องได้รับความเดือดร้อนมากยิ่งขึ้น พื้นที่การเกษตรจะต้องเสียหายเพิ่มขึ้นอย่างมากมาย 

                  คำชี้แจงของผู้ถูกร้อง

•บริษัท เบตเตอร์ เวิลด์ จำกัด (มหาชน) (BWG) ได้ยื่นเรื่องขอรับใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงาน ณ สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดสระบุรี และสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดสระบุรีได้พิจารณาออกใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงานรับฝังกลบวัสดุที่ไม่ ใช้แล้วที่ไม่เป็นอันตราย ในการประกอบกิจการโรงงานไม่ต้องจัดทำ รายงานการวิเคราะห์ผลกระทบ สิ่งแวดล้อม เพราะกำหนดให้โรงงานที่ฝังกลบขยะที่เป็นอันตรายเท่านั้น ต้องจัดทำรายงานการ วิเคราะห์ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

  นอกจากนั้น บริษัทได้ประสานงานกับทาง จังหวัดสระบุรี เพื่อดำเนินการด้านชุมชนสัมพันธ์และสร้างความสมานฉันท์ในการอยู่ร่วมกัน ระหว่างภาคอุตสาหกรรมกับชุมชน โดยปัจจุบันอยู่ระหว่างการจัดทำร่างไตรภาคีซึ่งประกอบด้วย ผู้แทนของบริษัท ผู้แทนชุมชน และ หน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง

                        คำชี้แจงกรมควบคุม มลพิษ 

•บริษัท เบตเตอร์ เวิลด์ กรีน จำกัด (มหาชน) ได้รับอนุญาตให้ประกอบกิจการับฝังกลบวัสดุที่ไม่ใช้แล้วที่ไม่เป็นอันตราย จากกรมโรงงานอุตสาหกรรม เมื่อวันที่ ๓๑ กรกฎาคม ๒๕๔๐ รวมทั้งได้ขอขยายกิจการทั้งในส่วนของการฝังกลบกากของเสียที่ไม่เป็นอันตรายและกากของเสียที่เป็นอันตราย โดยได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการผู้ชำนาญการพิจารณารายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม เมื่อวันที่ ๑๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๔๖ โดยมีเงื่อนไขให้บริษัท เบตเตอร์ เวิลด์ กรีน จ ากัด (มหาชน) ต้องปฏิบัติตามมาตรการในรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม

ความเห็นของคณะอนุกรรมการสิทธิในทรัพยากรน้ำ ชายฝั่ง แร่ และ สิ่ง

แวดล้อม

•คณะอนุกรรมการสิทธิในทรัพยากรน้ำ ชายฝั่ง แร่ และสิ่งแวดล้อม มีความเห็นว่า บริษัท เบตเตอร์ เวิล์ด กรนี จำกัด (มหาชน) มีการประกอบการซึ่งเป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อมและ ชุมชน เนื่องจากมีข้อบกพร่องในการประกอบกิจการหลายครั้งมาโดยตลอด แม้จะมีการแก้ไข ปรับปรุงมาเป็นลำดับแล้วก็ตาม แต่ยังเห็นว่าต้องมีการติดตามตรวจสอบโดยใกล้ชิด และสม่ำ เสมอ โดยชุมชนมีส่วนร่วมในการตรวจสอบ เพื่อรักษาสิทธิของชุมชนที่จะอยู่ในสภาพแวดล้อมปลอดภัยต่อสุขภาพอนามัยตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย 

มาตรการการแก้ไขปัญหา

•คณะอนุกรรมการสิทธิในทรัพยากรน้ำ ชายฝั่ง แร่ และสิ่งแวดล้อมมีข้อเสนอต่อกรมโรงงานอุตสาหกรรม กรมควบคุมมลพิษ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
  ๒ ให้สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ติดตามตรวจสอบมาตรการป้องกันแก้ไขผลกระทบสิ่งแวดล้อม ตามรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมของบริษัท เบตเตอร์ เวิลด์ กรีน จ ากัด (มหาชน) เป็นระยะอย่างน้อยหนึ่งครั้งในรอบหกเดือน พร้อมทั้งรายงานผลการติดตามตรวจสอบต่อชุมชนโดยรอบ ทั้งนี้ ให้เริ่มดำเนินการภายใน ๙๐ วัน นับแต่วันที่ได้รับรายงานฉบับนี้ 

  ๑ ให้กรมโรงงานอุตสาหกรรม ร่วมกับกรมควบคุมมลพิษ และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ติดตามตรวจสอบการประกอบกิจการของบริษัท เบตเตอร์ เวิลด์ กรีน จ ากัด (มหาชน) เป็นระยะอย่างน้อยหนึ่งครั้งในรอบสามเดือน พร้อมทั้งรายงานผลการติดตามตรวจสอบต่อชุมชนโดยรอบ ทั้งนี้ ให้เริ่มดำเนินการภายใน ๓๐ วัน นับแต่วันที่ได้รับรายงานฉบับนี้